BİLGİSAYAR'IN SİNİR SİSTEMİ "ANAKART"
Anakartlar aslında yıllardan beri kullanılan devre kartlarından başka bir şey değildir.Fakat teknolojiyle birlikte gelişerek sıradan bir devre kartı olmaktan çıkmış ve başlı başına bir teknoloji ürünü olarak görülmeye başlanmıştır.Kısaca anakart, bir bilgisayarın tüm parçalarını üzerinde barındıran ve bu parçaların iletişimini sağlayabilen elektronik bir devredir.
Anakart,bilgisayarlarda ilk kez 1982 yılında kullanılmıştır. 1982’de kullanılan anakart ile günümüzde kullandığımız anakartlar arasında boyutu itibariyle fazla bir fark yoktur.Büyük devre elemanlarından oluşan bu kartın üzerinde 4.7 MegaHertZ Intel 8088 işlemci, BIOS, bellek ve çeşitli kartların takılabileceği yuvalar bulunuyordu. Eğer bu bilgisayara disket sürücü, paralel çıkış veya başka bir şey takmak isterseniz ona uygun bir kart alıp anakarta takmanız gerekiyordu.
Anakartın Bileşenleri Nelerdir?
Ana kart üzerinde, mikro işlemci yuvası, ,Random Access Memory(RAM) yuvası, genişleme yuvaları, Basic Input Output System(BIOS), veriyolları ve diğer yardımcı devreler (sistem saati, kontrol devreleri gibi devreler) yer almaktadır. Bir Bilgisayar'ın hangi özelliklere sahip olabileceğini belirleyen en önemli şey ne diye sorulursa, bu anakarttır. Intel, Dell, Asus, ECS, MSI, Gigabyte, Foxcon, Biostar, EPoX, Asrock firmaları başlıca anakart üretici firmalar olarak karışımıza çıkmaktadır.
Anakart Çalışma Prensibi?
Anakartların temel görevi, üzerinde olan birimler ile genişletme yuvalarına takılacak birimler arasında veri akışını sağlamaktır. Bir nevi tüm birimlerin bir arada ve uyumlu çalışmasını sağlayan bir köprü vazifesi görür. Anakart, sinir sistemi gibi birimlerin çalışmasını düzenlemek ve kontrol etmekle görevlidir. Anakart, üzerindeki yonga setleri sayesinde sistem çalışmasını organize eder. Yonga seti anakartın beyni olarak tanımlanır. Bu entegreler, tüm sistemin uyumlu çalışmasını sağlar. Veri yolu, adı verilen iletken hatlarla veya doğrudan yonga setine bağlıdır. Anakartlar ayrıca güç kaynağından gelen gerilimi sisteme dağıtma işlemini de gerçekleştirir.
Kısaca "Veri Yolları"?
Veri yolları Standart ve Adres olarak ikiye ayrılır.Standart veri yolları bilgisayarda yaptığımız işlemlerle ilgili verileri aktarırken, adres veriyolu verilerin nerelere gideceğini belirler. Bilgisayar üzerindeki her parçanın bir kapasitesi olduğu gibi veriyollarının da kapasitesi vardır ve bu kapasite veriyolunun bir seferde ne kadar veri aktarabileceğini belirler. Mesela 16 bit’lik veriyolu bir seferde 16 bit, 32 bitlik veriyolu bir seferde 32 bit veri akışı sağlar.Tahmin ettiğiniz gibi bu da bilgisayarın performansı açısından oldukça önemlidir. Yalnızca iki donanım aygıtını birbirine bağlayan veriyoluna “port” adı verilir. Örnek olarak AGP (Advanced Graphics Port) verilebilir.Günümüzde bilgisayarlarda ISA, PCI ve AGP veriyolları kullanılmaktadır. Kısaca bu veriyollarından bahsedelim,
ISA (Industry Standard Architecture):
1984 yılında geliştirilmiştir. ISA veriyolu en fazla 16 bit genişliğinde ve 8 Mhz hızında çalışabilmektedir. ISA veriyolları hızlı veri akışına ihtiyaç duymayan Sound Blaster uyumlu ses kartları için kullanılmaktadır.
AGP (Advanced Graphics Port):
Yalnızca ekran kartlarında kullanılmak üzere geliştirilmiştir.Grafik ağırlıklı uygulamalardaki gelişmeler AGP veriyolunun geliştirilmesini zorunlu kılmış ve 1997 yılının sonlarında 32 bit genişliğinde ve 66 Mhz hızlarında geliştirilmiştir.Veriyolu kapasitesi 266 mb/sn’dir.
PCI (Peripheral Component Interconnect):
Tak çalıştır destekli bir veriyoludur. 1993 yılında Intel firması tarafından geliştirilmiştir ve 64 bit’liktir.Ancak uyumluluk problemleri nedeniyle genelde 32 bit olarak kullanılır.Veriyolu kapasitesi 133 mb/sn’dir.
Hüseyin YÜKSEL(#HY📝)
